Gold Cross

Δευτέρα, 12 Σεπτεμβρίου 2011

Ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ καὶ οἱ φοβίες τῶν ἀνθρώπων


φόβος το Θεο κα ο φοβίες τν νθρώπων

ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ

κάθε νθρωπος, ταν γεννιέται, χει μέσα του (κληρονομονται σ᾿ ατν) ψυχολογικς κα σωματικς δυναμίες· π.χ. κόρεστη δίψα γι ζωή, χωρισμς τς ψυχς π τ σμα, φθορ το σώματος, ο ποικίλες διόμορφες καταστάσεις, καχυποψίες γι λλους κα πολλ λλα. λα ατ το προκαλον φόβο. φόβος δν τν φήνει ν τελειοποιηθε στν γάπη. Χριστς μως λθε ν μς λευθερώσει π τ φόβο το θανάτου κα τς κολάσεως, (βρ. β 14-15). Δν μς φερε πνεμα δειλίας, πο προκαλε φόβο, λλ πνεμα υοθεσίας (ωμ. η 14-15). Χριστς μς λευθέρωσε. ποιος πιστεύει στ Χριστ λευθερώνεται κα δηγεται στν γάπη πο «ξω βάλλει τν φόβο» (Α ω. δ 18). Γι ν φτάσουμε μως στν γάπη, χρειάζεται γώνας κα σκηση κα φυσικ δν ζε κάποιος τν κατάσταση ατ δι μις. Στ πρτα βήματά του πρς τν τελείωση, νθρωπος πρέπει ν χει φόβο γι μερικ πράγματα, πως π.χ. γι τν κόλαση, τν μαρτία, τν γέενα το πυρός. Ν φοβηθε τν μαρτία μήπως τν χωρίσει π τν Θε κα καταδικασθε.

ΓΝΩΜΕΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΑΥΤΗ

  • φόβος πο χουμε ν μν πέσουμε στν μαρτία εναι ρετή. ρχ τς ληθινς ζως το νθρώπου εναι φόβος το Θεο. (Ἰσαὰκ ὁ Σύρος)
  • φόβος εναι πρώτη ντολή, πο δηγε στ πένθος τν μαρτημάτων (Πέτρος ὁ Δαμασκηνός).
  • κενος πο πιστεύει στν Κύριο, φοβεται τν κόλαση, κι ατς πο φοβεται τν κόλαση, τηρε τς ντολές. Ατς πάλι πο τηρε τς ντολές, πομένει τς θλίψεις, κι ποιος πομένει τς θλίψεις, ποκτ τν λπίδα του στν Θε (ὅπ.π.).
  • λλο πράγμα ν φοβεσαι τν Θε κα λλο ν φαρμόζεις τς ντολς το Θεο (Συμεὼν ὁ ν. Θεολόγος).
  • Θ μπορούσαμε ν πομε πς στν πνευματική μας ζω προηγεται φόβος το Θεο, πο μς κάνει ν πενθομε γι τς μαρτίες μας κα κολουθε ργασία τν ντολν ς καρπός. μφυτος φόβος βοηθάει μαζ μ τν πίστη στν ργασία τν ντολν.
  • φόβος το Θεο μς ναγκάζει ν πολεμμε τν κακία κα ν τν πολεμμε, χάρη το Θεο τν πολεμε (Μάρκος ὁ Ἀσκητής).
  • ρίζα τς ελάβειάς μας πρς τν Θε εναι φόβος το Θεο. φόβος το Θεο εναι τ πι δυνατ πλο γι ν πολεμήσουμε τς δυσκολίες στν πνευματική μας πορεία (Ἰω. ὁ Χρυσόστομος).
  • Παράδειγμα χαρακτηριστικ ληστής. λοι ξέρουμε τί επε στν ξ εωνύμων του Χριστο κακοργο, πο λοιδοροσε τν Χριστό: «οχ σ Χριστός; σσον σεαυτν κα μς. ποκριθες δ τερος πετίμα ατ λέγων· οδ φοβ σ τν Θεόν, τι ν τ ατ κρίματι ε(Λουκ. κγ 29). Μπροστ στν Κύριο εγνώμων ληστς ασθάνθηκε μεγάλο φόβο γι τς μαρτίες του κα επε τ περίφημα κενα λόγια· «ησο, μνήσθητί μου ταν λθς ν τ βασιλεί σου» (Λουκ. κγ´ 41).

ΠΩΣ ΕΝΕΡΓΕΙ Ο ΦΟΒΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ;

γιος σακ Σύρος λέγει πς φόβος το Θεο ξυπνάει τν νθρώπινη φύση ναντίον τν πονηρν πινοήσεων το διαβόλου. πως τ Χερουβμ σαν γρυπνα μπροστ στν θύρα το Παραδείσου, τσι κα φόβος το Θεο εναι γρυπνος φύλακας το νθρώπου, γι ν μν πέσει στν μαρτία. Ατν τν φόβο χρειάζεται ν τν διατηρε γι ν μ βλαβε π τν χθρό.
Πράγματι πολλς φορς συγκρατούμεθα μακρυ π τν μαρτία, διότι μέσα μας πάρχει φόβος το Θεο. ναλογιζόμαστε· «πς θ τ κάνω ατό; φοβμαι τν Θεό, φοβμαι τν κόλαση». σωτήριος ατς φόβος μς κάνει ν μισομε τν δικία, τν βρη κα τν περηφάνεια, τονίζει Μέγας Βασίλειος.
Ατός, πο χει φόβο Θεο, πομακρύνει εκολα τος λογισμος το διαβόλου, φο δν αχμαλωτίζεται μ τίποτε. Δν χει περισπασμος στ νο του, διότι περιμένει τν Δεσπότη Χριστό. πιμελεται τν ρετν, γι ν μν καταδικασθε.
νος το νθρώπου εναι μία μήτρα. λόγος το Θεο εναι τ σπέρμα. κι ατ πο θ γεννηθε, εναι φόβος το Θεο. Γι ν χουμε καθαρ λεημοσύνη, δηλ. παλλαγμένη π κενοδοξία, φιλαργυρία κα δονή, πρέπει ν προηγηθε φόβος το Θεο, ποος θ νεκρώσει τ πάθη ατά.
ποιος θέλει ν γαπήσει τν Θεό, θ ρχίσει π τν φόβο του. ξαιτίας ατο του φόβου προσέχουμε κα τ λεπτότατα μαρτήματα. νας πο φοβται τν Θεό, λέγει κα τ πι μικρά του μαρτήματα, διότι χει τν ντύπωση, πς μετ θάνατο τν περιμένουν πολ σχημες καταστάσεις.
ποιος φοβται τν Θεό, γαπάει τν γκράτεια. Μ φόβο πηγαίνει ν κοινωνήσει. «Μετ φόβου Θεο, πίστεως κα γάπης προσέλθετε», προσκαλε λειτουργς τος πιστούς. φοβούμενος τν Κύριο, δν φοβεται τν δαιμόνων τς ρμές, οτε τς πειλς τν νθρώπων.

Ο ΦΟΒΟΣ ΔΙΑΚΡΙΝΕΤΑΙ ΣΕ ΔΥΟ ΕΙΔΗ

Ο Πατέρες λένε πς φόβος το Θεο χει δύο μορφές. Εναι φόβος τν εσαγωγικν κα φόβος τν τελείων.
φόβος τν εσαγωγικν τν ρχαρίων, πο πάρχει μέσα μας κα δν μς φήνει ν πέσουμε στν μαρτία ξαιτίας τς κολάσεως. «Εσαγωγικς στν πέχων τς κακίας». Ατός, πο χει ατν τν φόβο φοβται σν δολος τ κολαστήρια, τς τιμωρίες κα τς καταδίκες.
πάρχουν μως κα ο τέλειοι, πο χουν κα ατο φόβο, λλ μ λλη μορφή. Φοβονται μήπως παραβον κάποια ντολ το Θεο κα τν λυπήσουν. Φοβονται μήπως ποστον τροπ λλοίωση στν πνευματική τους ζω κα πέσουν στν μαρτία.
φόβος τν εσαγωγικν ξαφανίζεται, ταν συγχωρηθον τ μαρτήματα το νθρώπου, ν δεύτερος, τν τελείων, παραμένει συνεχς στν νθρωπο κα τν γιάζει περισσότερο.
π᾿ λα ατ καταλαβαίνουμε πς μπορομε ν φεληθομε τ μέγιστα π τν φόβο το Θεο. Μία εχ τς θείας Λειτουργίας τ τονίζει ατ μφατικά. «νθες μν κα τν μακαρίων σου ντολν φόβον, να τς σαρκικς πιθυμίας πάσας καταπατήσαντες, πνευματικν πολιτείαν μετέλθωμεν, πάντα τ πρς εαρέστησιν τν σν κα φρονοντες κα πράττοντες».
Ατς τς πνευματικς καταστάσεις ς πιζητομε σταθερά, γι ν γίνουμε νθρωποι το Θεο.

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΦΟΒΙΕΣ

Εδαμε διεξοδικ τί εναι φόβος κα ποις εναι ο νέργειές του. ς δομε τώρα τς νθρώπινες φοβίες.
Φοβία, νομάζεται π τν νθρώπινη πιστήμη, δηλ. τν ψυχιατρική, πάθηση κείνη, που τ τομο κατακλύζεται π φόβο, ν δν πάρχει πραγματικ ατία φόβου. Λέμε τι κάποιος χει κλειστοφοβία, ταν δν μπορε ν εσέλθει σ κλειστος χώρους, π.χ. σ νελκυστήρα, ν ταξιδεύσει μ εροπλάνο, τρένο κ.λπ., πειδ καταλαμβάνεται π μεγάλου βαθμο φόβο. Πλεστα πράγματα κα καταστάσεις μπορον ν γίνουν φορμ τέτοιας φοβίας. Τ συνηθέστερα εναι: Πλατεες χροι που πάρχουν πολλο νθρωποι (γοροφοβία), νοδος σ ψηλος ρόφους κτηρίων (ψοφοβία), ζωύφια κίνδυνα γι τν νθρωπο, πως π.χ. μικρς ράχνες (ραχνοφοβία) κατσαρίδες (κατσαριδοφοβίες) κ.λπ. πίσης φόβος τν μικροβίων (μικροβιοφοβία), γι᾿ ατ κα πλένουν τ χέρια κα τ νδύματα συχνότατα. κόμη διάφορες ρρώστειες, πως π.χ. καρκίνος (καρκινοφοβία), μ ποτέλεσμα ν προσέχουν ν μν τος γγίσει νθρωπος, πο πάσχει π τ νόσο ατή, κάποια λλη. σοι χουν μία π τς φοβίες ατές, δ σημαίνει πς εναι τομα δειλ κα μ μειωμένη προσωπικότητα. ντιθέτως μπορε ν εναι πιτυχημένοι παγγελματίες, σωστο πιστήμονες, κόμη ν πιδίδονται κα σ τολμηρς δραστηριότητες, πως π.χ. τν ρειβασία.
κατάσταση τς φοβίας φείλεται σ κάποια διαταραχ τς λειτουργίας το κεντρικο νευρικο συστήματος. ταν νθρωπος, πο πάσχει π τ φοβία, δν χει λλα ψυχοπαθολογικ συμπτώματα, τότε δυνηρ ατ κατάσταση νομάζεται νευρωτικ φοβία κα τ τομο χει πλήρη πίγνωση το παραλόγου της φοβίας του. Παρ᾿ λες μως τς προσπάθειές του δν μπορε ν παλλαγε π᾿ ατ εκολα. κόμη φοβία μπορε ν εναι να π τ πολλ συμπτώματα ψυχοπάθειας, πως π.χ. μελαγχολία κ.λπ. ς ναφέρουμε κα δύο παραδείγματα. νας γιατρς μο λεγε πς τν πισκεπτόταν συχν κάποιος, πο εχε τ φοβία το μφράγματος τς καρδις κα γενικώτερα τς φοβίας το θανάτου. Εχε καχυποψίες γι τος πάντες κα τρεμε στν δέα πς μπορε ν πάθει μφραγμα. Κάθε τόσο πήγαινε στν γιατρ κα ξέφραζε τς νησυχίες του. ταν μετ π χρόνια συνέβη ν πάθει καρκίνο πατος, πειδ ταν συνειδητς χριστιανός, ντιμετώπισε τν σθένεια μ ξιοθαύμαστη καρτερία κα πομον κα τ καταπληκτικ ταν, πς συχος περίμενε τ θάνατο. Τ λλο παράδειγμα. Καπετάνιος μπορικο πλοίου, πο διέπλεε συχνά τους ταραγμένους κεανος κα ντιμετώπιζε μ πιτυχία τς φοβερς φουρτονες τς θάλασσας, τν πίανε μεγάλη φοβία, ταν μπαινε στ λιμάνι κα βλεπε συνωστισμ (μποτιλιάρισμα) πλοίων. Νόμιζε πς δ θ τ κατάφερνε ν μπε μέσα. Δν φοβόταν τ γρια κύματα το κεανο κα τρεμε τν συνωστισμ το σφαλος λιμανιο.
νας πνευματικς τί μπορε ν κάνει στν προκειμένη περίπτωση; Φυσικ δν μπορε ν δώσει κατευθύνσεις πο χουν σχέση μ φάρμακα κα ατρικς γωγές. Ο παρατηρήσεις το τύπου, πς ατ πο χει σθενς δν εναι τίποτε, κα προτροπ ν μν πάει στ γιατρό, δν χουν καλ ποτελέσματα. Ἐὰν χει νάγκη π ατρικ θεραπεία, θ τ κρίνει νας καλς κα δοκιμασμένος γιατρός. Γίνεται πολλς φορς μ πιστευτς κα μ γκυρος πνευματικς πο δίνει τέτοιες συμβουλές. Τ ργο το πνευματικο στ ξομολογητήριο εναι ν φύγει νθρωπος, πο θ καταφύγει στν βοήθειά του κα χει φοβίες, μ κλόνητη μπιστοσύνη στ Θε κα μ λπίδα πς στ δίνη το προβλήματός του δν θ εναι ποσα χάρη το Θεο. Καταπληκτικ εναι μπειρικ διαπίστωση τν γίων Πατέρων πς σο καθαρίζεται νος το νθρώπου, τόσο κα ξαφανίζονται τ πάθη του κα ο ψυχολογικές του νισότητες. Κάποτε ρώτησαν κάποιον π τος Γεροντάδες τί πνευματικ ργασία κάνει, κι ατς πάντησε: «μες νον τηρομεν». τήρηση κα καθαρότητα το νο παλλάσσει τν νθρωπο π πολλς φοβίες. καθαρς νος γεμονεύει τς κεφαλς κα ποτάσσει λες τς ασθήσεις το σώματος. μέγας γιος Γρηγόριος Παλαμς τονίζει, πς πάνω π τ σπουδ το νθρώπου ν γνωρίσει «στρων μεγέθη κα φύσεων λόγους», δηλ. θ λέγαμε σήμερα πιστημονικς γνώσεις, προτιμότερο εναι «τ εδέναι τν καθ᾿ μς νον τν αυτο σθένειαν κα ταύτην άσασθαι ζητεν», ν μπορέσει νος ν γνωρίσει τν σθένειά του κα ν ζητήσει τν ασή του. καλλιέργεια το νο μ τν συχία, τ νηστεία, τν προσευχή, τ καθαρτικ δάκρυα, τς κολουθίες, τν ργασία κα μ τν πικοινωνία μ τν πνευματικ κα λλους πατέρες, κα τν κρόαση το λόγου το Θεο θ φέρει θετικ ποτελέσματα γι τν νθρωπο κα θ μπορε πι δυναμικ ν ντιμετωπίσει τς βασανιστικς φοβίες. χάρη το Θεο, ταν καταλάβει τν καρδι το νθρώπου, καθαρίζει λες τς δυνάμεις τς ψυχς κα μάλιστα τν πι κύρια δύναμη, πο εναι νος. τσι μπορον ν θεραπευθον κα ο φοβίες.
Θ μπορούσαμε ν πομε πρακτικ πς ργασία το νο μ τν συνεχ μνήμη το Χριστο, εναι να μέσον γι ν λέγξουμε τς φοβίες μας. Πίσω π τ λόγια της σωτήριας εχς κρύβεται παρουσία το διου το Χριστο. νθρωπος πο προσεύχεται λέγοντας «Κύριε ησο Χριστέ, λέησόν με», ρχεται σ ζωνταν παφ μ τ Θε κα ζωοποιεται. ψυχ το νθρώπου γεμίζει π γάπη πρς τν ησο κα τσι γκαταλείπονται ο φοβίες. χω πόψη κάποιον, πο εχε διάφορες φοβίες, πο τν μπόδιζαν ν κοιμηθε, κα ταν ρχισε ν λέγει τν εχ κα ν νεργε μέσα του, πολλς π τς δύσκολες ατς καταστάσεις ξαφανίσθηκαν.
πίσης εναι λήθεια πς ο εαίσθητοι νθρωποι ποφέρουν πάρα πολ π τς φοβίες. μακάριος Γέροντας π. Παΐσιος λεγε πς πονηρς βρίσκει διάφορες εκαιρίες κα τος εαίσθητους τος κάνει πι εαίσθητους κα τος ναίσθητους πι ναίσθητους. Ο εαίσθητοι περνον πολλς φορς μαρτυρικς μέρες π τν νέργεια τς φοβίας. Διάφορα γεγονότα το καθημερινο βίου, νέργεια το πονηρο κα γγενες ψυχολογικς καταστάσεις κάνουν τν νθρωπο ν ποφέρει πολύ. Τότε χρειάζεται τ βοήθεια το πνευματικο, ν συζητήσει μαζί του, ν νισχυθε π τ λόγια του, ν νοιώσει τ θεία παρηγοριά. παρουσία τν νθρώπων, πο μς γαπον νιδιοτελς, εναι εεργετική.
Θ θέλαμε ν θίξουμε κι να λλο σημεο. θεραπεία τς φοβίας ξαρτται κα π τν ταπείνωση το νθρώπου. νθυμομαι τ λόγια νς Γέροντα το γίου ρους σ κάποιον, πο εχε βασανιστικς φοβίες. ταν νέος στν λικία κα φοβόταν ν περπατήσει τ νύχτα ν περάσει π τος χώρους τν κοιμητηρίων, ν κοιμηθε μόνος του στ δωμάτιο κ.. θεοφώτιστος, λοιπόν, κενος Γέροντας το επε: «λα ατ τ παθαίνεις π τν γωϊσμό σου κα πειδ δν κοινωνες συχνά». ταπείνωση το αυτο μας κα ζωοποις χάρη τν μυστηρίων χουν τ δυνατότητα ν θεραπεύσουν τ φοβία.
Δν ρκε μόνο τ φάρμακα το ατρο, λλ χρειάζεται κα δύναμη τς χάρης το Θεο, ετε ρχεται σ μς π τ μυστήρια τς κκλησίας, ετε π τς διαπροσωπικές μας σχέσεις μ τ Θεό. που χρειάζεται ν συνδυάσουμε κα τ δύο, θ τ κάνουμε. Ἐὰν ο φοβίες χουν τς ίζες τους σ καθαρ πνευματικ ατια (πως π.χ. σ μαρτίες), θ καταφύγουμε στ βοήθεια το Θεο.
να ραιότατο τροπάριο τς κκλησίας μς κάνει κκληση στν Θε ν μς παλλάξει π τ θλίψη κα ν τν μεταποιήσει σ χαρά: «Τ λυπηρ το σο δούλου, το παρόντος κινδύνου, τν ζάλην τν πολλν κα χαλεπήν, μεταποίησον νν, Δέσποτα, κα μετάτρεψον τούτου, τ πένθος ες χαρν διηνεκ· να πίστει κα πόθ, παύστως μεγαλύν σε» (Παράκλησις π σθένειαν).
ς δώσει Θες τ λύση ατ σ λους σους χουν προβλήματα κα θλίψεις.
πίσκοπος ωλ Φραγκάκος, Μητροπολίτης δέσσης, Πέλλης & λμωπίας


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου