ΕΩΣ ΕΣΧΑΤΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ

Ο ρόλος του γονέα χρειάζεται…

Οι γονείς παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο σύνολο των τομέων ζωής και δράσεων του παιδιού, διαμορφώνουν την προσωπικότητά του, συμβάλλουν στη γνωστική και συναισθηματική του ανάπτυξη, καλλιεργούν την κοινωνική και ηθική του συνείδηση και βεβαίως βοηθούν στη μετάβαση του παιδιού από το στενό οικογενειακό στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον αλλά και στη μετάβαση του παιδιού από την βρεφική και παιδική ηλικία στην ηλικία της ωριμότητας.
Όλοι μας έχουμε νιώσει πόσο δύσκολο είναι να είσαι γονιός σήμερα. Ο ρόλος των γονιών δοκιμάζεται και η διαπαιδαγώγηση των παιδιών έχει γίνει μια δύσκολη υπόθεση. Οι γονείς καλούνται ν’ αντιμετωπίσουν αλλαγές που συμβαίνουν σε όλα τα επίπεδα, κοινωνικό, πολιτισμικό, οικονομικό αλλά και αλλαγές σε επίπεδο αξιών και θεσμών. Οι γονείς χρειάζονται ενθάρρυνση και στήριξη προκειμένου να προσαρμοστούν στα νέα κοινωνικά δεδομένα και ν’ ανταποκριθούν στο δύσκολο ρόλο που έχουν αναλάβει, ο οποίος ούτε αντικαθίσταται ούτε και αναπληρώνεται από το ρόλο άλλων θεσμών.
Ο ρόλος του γονέα χρειάζεται φαντασία και ευελιξία, αντοχή και κατανόηση, προσαρμογή και αυτογνωσία, προσωπική εξέλιξη και ωρίμανση, δουλειά και γνώση…
Δεν υπάρχουν όμως συνταγές και μαγικές λύσεις που μπορούμε να πούμε στους γονείς προκειμένου να έχουν πάντα τα επιθυμητά αποτελέσματα. Σκοπός του συγκεκριμένου εντύπου είναι να μοιραστούμε με τους γονείς βασικές αρχές που στηρίζουν το γονεϊκό ρόλο και χτίζουν μια υγιή σχέση με τα παιδιά….

ΑΠΟΔΟΧΗ

Κάθε παιδί γεννιέται διαφορετικό από τα άλλα. Ο σκοπός είναι να μην έχετε προκαθορισμένες αντιλήψεις για το πώς πρέπει να είναι ένα παιδί. Αποδεχτείτε τη μοναδικότητά του, σεβαστείτε τις ιδιαιτερότητές του και αναγνωρίστε του το δικαίωμα να είναι «ξεχωριστό». Βοηθήστε το ν’ ανακαλύψει τον εαυτό του, να καλλιεργήσει τις δεξιότητές του και δείξτε κατανόηση για τα σφάλματα και τις δυσκολίες του. Μην απαιτείτε την ομοιομορφία, μην προσπαθείτε να το εντάξετε σε καλούπια και μην το συγκρίνετε με άλλα παιδιά. Άλλωστε, η ζωή θα ήταν βαρετή και στείρα αν όλοι ήμασταν ίδιοι.

ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ

Εργαστείτε για τη δημιουργία μιας ζεστής ατμόσφαιρας, μιας ατμόσφαιρας ενδιαφέροντος μέσα στην οποία όλα τα παιδιά εκτιμούνται, ακούγονται και έχουν ευκαιρίες. Βοηθήστε τα να αισθανθούν ικανά με την αγάπη, την ενθάρρυνση και την υποστήριξή σας. Αναγνωρίστε την αξία τους. Επαινείτε τα όσο το δυνατόν πιο συχνά αλλά όχι με ψεύτικη πρόφαση ή υπερβολή. Ενθαρρύνετε την ανάληψη πρωτοβουλιών, αναγνωρίστε ακόμα και την προσπάθεια, βοηθήστε τα να επιλέγουν και ν’ αποφασίζουν.

ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ

Οι γονείς πρέπει να προσφέρετε ευκαιρίες στα παιδιά σας να πετυχαίνουν στόχους προσαρμοσμένους στις δυνατότητές τους. Αν αυτό που ανατίθεται στο παιδί είναι πολύ δύσκολο, δεν θα τα καταφέρει και θ’ απογοητευτεί. Αν πάλι, είναι εύκολο, δεν θα προκαλέσει το ενδιαφέρον του. Τα σχέδια που διαμορφώνονται για τα παιδιά πρέπει να βασίζονται σ’ αυτό το οποίο είναι τα παιδιά και όχι σ’ αυτό που θα θέλατε εσείς να είναι. Τα δικά σας ανεκπλήρωτα όνειρα δεν είναι πυξίδα για το μέλλον τους.

ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ

Όσο κι’ αν αγαπάτε τα παιδιά σας, δεν πρέπει να τα υπερπροστατεύετε παραχαϊδεύοντάς τα. Μη μεγαλώνετε τα παιδιά σας σαν φυτά σε θερμοκήπια. Βοηθήστε τα ν’ αναπτυχθούν όσο καλύτερα γίνεται, να σταθούν στα πόδια τους, να βάλουν τα όρια τους, ν’ αποκτήσουν κρίση και να είναι σε θέση να κάνουν επιλογές, ν’ αντιστέκονται στις πιέσεις και τις επιρροές των συνομιλήκων, να λένε «όχι». Ενισχύστε και ενθαρρύνετε τις προσπάθειες τους ν’ αυτονομηθούν.

ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ

Δώστε την ευκαιρία στα παιδιά σας ν’ αναπτύξουν υπευθυνότητα αναλαμβάνοντας κάποιες εργασίες/ ευθύνες, ανάλογες όμως με την ηλικία τους. Τα παιδιά έχουν ανάγκη να αναγνωρίζεται από τους γονείς τους η ωριμότητα και η δυνατότητά τους να χειρίζονται υποθέσεις που τα αφορούν. Εμπιστευτείτε τα! Δώστε τους την ευκαιρία να πειραματιστούν, να δοκιμάσουν και να μάθουν από τα λάθη τους. Γονείς δημοκρατικοί, οι οποίοι αφήνουν στα παιδιά τους πρωτοβουλίες από νωρίς, προάγουν την υπευθυνότητά τους και διευκολύνουν τη μετάβαση στην ωριμότητα.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Μάθετε ν’ ακούτε τα παιδιά σας με ηρεμία και κατανόηση. Τα παιδιά δίνουν πιο πολύ σημασία σ’ αυτά που τους λέτε όταν νιώθουν ότι αυτά πηγάζουν από την αγάπη και το ενδιαφέρον σας και βασίζονται στη στοργή. Χρειάζεται να τους δείχνετε ότι ακούτε πραγματικά αυτά που έχουν να σας πουν, χωρίς να διακόπτετε και να κάνετε πολλές ερωτήσεις, χωρίς να κρίνετε και ν’ ασχολείστε παράλληλα με άλλα πράγματα. Επιτρέψτε στο παιδί να εκφράσει τα συναισθήματά του, αποδεχτείτε τα, πιστέψτε όσα λέει και βοηθήστέ το να καταλάβει τι ακριβώς νιώθει και τι του συμβαίνει. Προσπαθήστε να μπείτε στη θέση του παιδιού σας για να καταλάβετε καλύτερα τι νιώθει. Μη λησμονείτε άλλωστε ότι κι’ εσείς υπήρξατε κάποτε παιδιά.

ΟΡΙΑ

Τα παιδιά χρειάζονται σαφή και ξεκάθαρα όρια. Όπως βάζετε όρια για να διαφυλάξετε τη σωματική τους ακεραιότητα, έτσι χρειάζονται όρια στη συμπεριφορά τους για να μπορέσουν ν’ αναπτυχθούν ψυχικά, νοητικά και κοινωνικά. Δίνετε λογικές εξηγήσεις για τους κανόνες που επιβάλλονται και φροντίστε ώστε να υπάρχουν συνέπειες από τη μη τήρηση τους. Να είστε συνεπείς και σταθεροί όχι μόνο με τα λόγια αλλά και με τις πράξεις σας. Όταν οι κανόνες δεν συνοδεύονται από εξηγήσεις δείχνουν μια υποτίμηση του παιδιού. Αντίθετα, όταν η σχέση με το παιδί βασίζεται στο σεβασμό και στην ειλικρίνεια και όταν αντιμετωπίζετε το παιδί ως ξεχωριστή οντότητα, θεωρείτε πως είναι χρήσιμο να του εξηγείτε τις επιπτώσεις της συμπεριφοράς του καθώς είναι σε θέση να καταλάβει. Μην ξεχνάτε, η βία δεν αποτελεί μέθοδο διαπαιδαγώγησης…

ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ

Το μεγαλύτερο ίσως εφόδιο που μπορείτε να δώσετε ως γονείς στα παιδιά σας είναι η αγάπη για τη ζωή. Αυτός που έμαθε από τους γονείς του τη «χαρά της ζωής» και της ύπαρξης, έλαβε την καλύτερη δυνατή προστασία απέναντι στους διάφορους κινδύνους. Ο αισιόδοξος γενικότερα τρόπος αντιμετώπισης των διαφόρων καταστάσεων αποτελεί σημαντικότατο στοιχείο κάθε υγιούς προσωπικότητας. Γνωρίζουμε ότι πολλές φορές είναι δύσκολο να καλλιεργήσετε στα παιδιά σας μια αισιόδοξη στάση για τη ζωή λόγω των προβλημάτων και των απαιτήσεων της καθημερινότητας. Οφείλετε όμως να προσπαθήσετε να διαμορφώσετε μια πιο όμορφη καθημερινότητα και ν’ αλλάξετε τον τρόπο της ζωής σας. Ίσως χρειάζεται να ξεκουράζεστε περισσότερο, να βρείτε ελεύθερο χρόνο, να βελτιώσετε την επικοινωνία με τον (την) σύζυγο ή να αναζητήσετε νόημα ζωής σε δημιουργικές δραστηριότητες έξω από το σπίτι. Η έλλειψη ευχαρίστησης από τη ζωή αποτελεί εμπόδιο για το σχεδιασμό και την εφαρμογή μιας σωστής παιδαγωγικής. Άλλωστε, μην ξεχνάτε πως σωστός γονέας είναι ο ευτυχισμένος γονέας…

ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ

Προσπαθείστε να είστε ο εαυτός σας με τα παιδιά σας. Είστε άνθρωποι με αδυναμίες και ελαττώματα, κάνετε λάθη. Μη ντρέπεστε να τα παραδεχτείτε. Τα παιδιά σας εκτιμούν πολύ περισσότερο όταν είστε ο εαυτός σας. Δεν μπορείτε να τα ξεγελάσετε καθώς διακρίνουν πολύ καλά το αληθινό από το μη αληθινό. Ένας γονιός δεν μπορεί εύκολα να υποκριθεί και να γίνει πιστευτός από το παιδί του. Αυτό βεβαίως δε σημαίνει ότι μπορείτε να φορτώνετε τα παιδιά με τα προβλήματά σας. Τα παιδιά σας δεν είναι φίλοι σας και δεν ωφελούνται με το να μαθαίνουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζετε είτε σε διαπροσωπικό είτε σε επαγγελματικό επίπεδο. Το κριτήριο για να μοιραστείτε κάτι με τα παιδιά σας είναι το αν θα ωφεληθούν τα παιδιά από αυτή την επικοινωνία και όχι το αν θα ξελαφρώσετε εσείς.

ΑΦΙΕΡΩΣΗ ΧΡΟΝΟΥ

Είναι γεγονός πως οι γονείς σήμερα λείπετε πολλές ώρες από το σπίτι, έχετε αναλάβει πολλές ευθύνες, κουράζεστε και όταν επιστρέφετε σπίτι δεν έχετε την ενέργεια να ασχοληθείτε με τα παιδιά σας. Πόσες φορές έχετε ακούσει τη φράση «Πήγαινε στο δωμάτιο σου να παίξεις και άσε με να κάνω τις δουλειές μου, άσε με να ξεκουραστώ…»; Τα παιδιά όμως από τη στιγμή που γεννιούνται έχουν ανάγκη από τη φροντίδα, την παρουσία και το ενδιαφέρον των γονιών τους. Αφιερώστε λοιπόν ποιοτικό χρόνο στα παιδιά σας. Παίξτε μαζί τους, πηγαίνετε βόλτα, συζητήστε, ασχοληθείτε με δημιουργικές δραστηριότητες, συναναστραφείτε με άλλους γονείς και παιδιά, πηγαίνετε μαζί τους στην εκκλησία. Η αδιαφορία, η έλλειψη ερεθισμάτων όπως και η υπερπροστασία των μεγάλων ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για τις αταξίες και την επιθετική συμπεριφορά των παιδιών.

ΘΕΤΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ

Να είστε ένα θετικό πρότυπο, ένα καλό παράδειγμα. Οι δικές σας συνήθειες και στάσεις μπορούν να επηρεάσουν, σε μεγάλο βαθμό, τις ιδέες, τις στάσεις και τη συμπεριφορά του παιδιού σας. Μην ξεχνάτε ότι πρότυπο αποτελείτε ακόμα και σε ό,τι αφορά τη συζυγική σας σχέση. Είναι σημαντικό τα παιδιά σας να μεγαλώνουν σ’ ένα περιβάλλον όπου πρωταγωνιστούν η αμοιβαία αγάπη και η ενότητα, ο σεβασμός και η εκτίμηση, η συναισθηματική εγγύτητα και το μοίρασμα, η επικοινωνία και η κατανόηση. Προσφέρετέ τους σωστά πρότυπα σχέσης, σωστά πρότυπα γάμου… Θα τα χρειαστούν… Είναι σημαντικό να σημειωθεί επίσης πως τα ευτυχισμένα ζευγάρια δημιουργούν ευτυχισμένα παιδιά
Για να μπορέσουν οι γονείς ν’ ανταποκριθούν στο ρόλο τους αλλά και για ν’ αντιμετωπίσουν θαρρετά τις δοκιμασίες που προκύπτουν απ’ αυτόν δεν θα πρέπει να λησμονούν ότι πάνω απ’ όλα είναι σύζυγοι. Η συζυγική σχέση απαιτεί συνεχή εγρήγορση, εξέλιξη, ενότητα και ωρίμανση. Φροντίστε να μην την παραμελείτε… Άλλωστε μη ξεχνάτε πως ξεκινήσατε οι δυο σας, ως σύζυγοι… Ο γάμος αποτελεί τη βάση, το θεμέλιο λίθο της οικογένειάς σας… Τα παιδιά ήρθαν από τη συζυγία και αποτελούν τον καρπό της. Εξελίσσοντας τη συζυγική σας σχέση, αγαπώντας και τιμώντας ο ένας τον άλλον, κάνετε στα παιδιά σας το καλύτερο δώρο…. Χτίζετε μια υγιή οικογένεια…
Κέντρο Πρόληψης Εξαρτησιογόνων Ουσιών (Ίδρυμα «Διακονία» – Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών)

Καταστροφική λατρεία είναι οργάνωση της οποίας τα μέλη έχουν στρατολογηθεί με ανήθικα και παραπλανητικά μέσα. Οι οπαδοί μιας τέτοιας ομάδας αποβάλλουν σταδιακά την ελεύθερη λειτουργία της προσωπικής σκέψης και κρίσης, μέσα από διαδικασίες πλύσεως εγκεφάλου, καταλήγοντας σε απόλυτη εξάρτηση από τον άνθρωπο που βρίσκεται στην κορυφή της ιεραρχίας μέσα στην ομάδα, το γκουρού ή τον διδάσκαλο. Με τις καταστροφικές λατρείες συμπλέκονται και ποικίλες οργανώσεις που χαρακτηρίζονται απλά "λατρείες" (cults) και διακρίνονται από τις καταστροφικές, μόνο από το πόσο επικίνδυνες φαίνεται να αποβαίνουν για την ανθρώπινη προσωπικότητα. Κάποιες από τις οργανώσεις αυτές χαρακτηρίζονται ψυχολατρείες. 'Αλλες αναφέρονται σαν παραθρησκευτικές ή παραχριστιανικές ομάδες, νέες αιρέσεις, ολοκληρωτικές θρησκείες ή σαν θρησκείες της νεότητας. Στο σύνολό τους σχεδόν εντάσσονται στο λεγόμενο σύνδρομο της Νέας Εποχής (New Age) κι έχουν κοινή αρχή
τον αποκρυφισμό.
Σκοποί.

Σκοπός των οργανώσεων αυτών είναι ο απόλυτος έλεγχος επάνω σε ανθρώπινα όντα. Χρησιμοποιούν τα μέλη τους σαν απλήρωτους εργάτες, προπαγανδιστές, συλλέκτες χρημάτων, ισόβιους σκλάβους. Επιθυμία τους: να σκοτώσουν την ελεύθερη βούληση. Τα θύματά τους είναι ικανά για όλα. Μπορούν να προβούν στα μεγαλύτερα εγκλήματα, σε τρομοκρατικές ενέργειες με εντολή της ομάδας και την "πεποίθηση" πως υπηρετούν ένα ανώτερο σκοπό: τη σωτηρία της ανθρωπότητας, την είσοδο σε μια "Νέα Εποχή", στη "Χρυσή Εποχή" ή "Εποχή του Υδροχόου", την οποία πραγματώνει δήθεν ήδη από τώρα η καθεμιά από τις ομάδες αυτές. Γι' αυτό, η απαίτηση της κάθε οργάνωσης είναι απόλυτη, στο θρησκευτικό, ιδεολογικό, κοινωνικό, ακόμη και στον πολιτικό τομέα.

Μέθοδοι προσηλυτισμού.

Κατά κανόνα, οι λατρείες αποκρύπτουν τους αληθινούς στόχους τους. Μιλάνε με ανακρίβεια και παραπλανητικά για τον εαυτό τους. Αποκρύπτουν το αληθινό τους κέντρο, που μπορεί να είναι γκουρουϊστικό ή κάποιο κέντρο ενός αυτοαποκαλούμενου "μεσσία" ή "αβατάρ". Παρουσιάζονται με προσωπείο χριστιανικό, φιλοσοφικό, ψυχολογικό ή με χίλιους δύο άλλους τρόπους (πολεμικές τέχνες, φεστιβάλ αθλητισμού, χορός, μουσική, ειρηνιστικά κινήματα, οικολογικά, υγιεινιστικά, μονάδες εναλλακτικής ιατρικής, θεραπευτικές κοινότητες αποτοξίνωσης από τα ναρκωτικά κ. ο. κ.). Χρησιμοποιούν συνήθως ορολογία χριστιανική ή κοσμική με αντεστραμμένο νόημα. Το πλησίασμα νέων θυμάτων μπορεί να γίνει με μια πρόσκληση για δωρεάν τεστ προσωπικότητας, για ένα χορτοφαγικό γεύμα, με ένα κύκλο διαλέξεων σε θέματα γενικού ενδιαφέροντος, με σεμινάρια αυτογνωσίας ή έλεγχου του νου (mind control), κ.ο.κ. Μερικές ομάδες χρησιμοποιούν το λεγόμενο "βομβαρδισμό αγάπης", μέχρι να οδηγηθεί κανείς σε ψυχολογική εξάρτηση. Η μέθοδος αυτή είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη στις περιπτώσεις που κάποιος βρίσκεται μπροστά στην ανάγκη να πάρει αποφάσεις και να κάνει ουσιαστικές αλλαγές στη ζωή του. Τότε μπορεί να νοιώσει πως η συναισθηματική προσχώρηση σε μια τέτοια ομάδα θα μπορούσε να τον βοηθήσει. Το "δέσιμο" που δημιουργείται τότε, είναι δύσκολο να σπάσει.

"Προγραμματισμός" των μελών.

Μετά την πρώτη επαφή με τη λατρεία, ακολουθούν διαδικασίες για την ένταξη του νέου θύματος στην οργάνωση. Αυτές είναι: α)Το σεξ ή η λεγόμενη "διάχυση", β)ο απόλυτος έλεγχος της πληροφόρησης, με σκοπό να περιορισθούν οι εναλλακτικές λύσεις από τις οποίες το θύμα θα μπορούσε να κάνει ελεύθερη επιλογή, γ)η παραπλάνηση, με το να αποκρύπτει η οργάνωση τους αληθινούς της σκοπούς, την αληθινή της ταυτότητα, τις πραγματικές διασυνδέσεις της σε παγκόσμια κλίμακα, δ)κάποιο είδος πλύσης εγκεφάλου, για την απόλυτη αποδοχή δογματικού συστήματος, που διαβολοποιεί την ελεύθερη και ανεξάρτητη σκέψη και θεωρεί σατανικό ολόκληρο τον κόσμο έξω από την οργάνωση, ε)η πρόκληση φοβίας, ενοχών και αγωνίας, που οδηγούν σε ολοκληρωτική εξουθένωση του θύματος και υποβάλλουν την "πεποίθηση" πως μόνο μέσα στην ομάδα μπορεί να απαλλαγεί κανείς από όλα αυτά, στ)η ανεπαρκής δίαιτα και η κόπωση, ώστε το άτομο να οδηγείται σε ψυχολογική κατάπτωση και ψυχική αποσύνθεση, με αποτέλεσμα τη μείωση της προσοχής και την εξασθένηση της ανεξάρτητης, κριτικής σκέψης.

Συνέπειες στην ψυχοσωματική υγεία.

Με τη δέσμευση σε μια τέτοια ομάδα, ο τρόπος σκέψης και ο τρόπος ζωής της οργάνωσης γίνεται δεύτερη φύση για τον οπαδό. Σκέψεις και θέσεις που είχε κανείς στο παρελθόν εξαφανίζονται. Στο θύμα παρατηρούνται: περιορισμένη χρήση της γλώσσας και στερεότυπες απαντήσεις, παράξενη συμπεριφορά, εξασθένιση της προσωπικής σκέψης και κρίσης, αδυναμία διατήρησης των, πριν την ένταξη στην οργάνωση, αναμνήσεων. Πολλά πρώην θύματα, μετά την απεμπλοκή τους από την ομάδα, χρειάζονται 1 έως 2 χρόνια για επανένταξη στην κανονική ζωή, ενώ άλλα μπορεί να έχουν ψυχικές διαταραχές και να παραμείνουν σε κατάσταση ψυχολογικής φοβίας για πολλά χρόνια. Πέραν από τις ψυχικές δε λείπουν και οι σωματικές βλάβες: από τους έρπητες όλων των ειδών, μέχρι τις χρόνιες κακώσεις από επιβλαβείς πρακτικές "ασκήσεων" γιόγκα. Τέλος θα πρέπει να υπογραμμίσουμε: α)τις αυτοκτονίες, ατομικές και ομαδικές: Του Τζιμ Τζόουνς ("Σφαγή της Γουιάνα", 1.000 περίπου οπαδών), το 1979, του Ντέιβιντ Κόρρες, το 1993, του Λυκ Ζουρέ, το 1994 κ.ά., β)τις ατομικές και ομαδικές δολοφονίες: Του Σόκο Ασαχάρα (Σαρίν στο μετρό του Τόκιο), το 1995 και φυσικά γ)τις "τελετουργικές" ανθρωποθυσίες, στο Σατανισμό κι αλλού.

Συνέπειες στο οικογενειακό - κοινωνικό περιβάλλον.

Η συμμετοχή σε κάποια οργάνωση με τα χαρακτηριστικά της λατρείας έχει αρνητικές επιπτώσεις και στο περιβάλλον του οπαδού. 'Οχι λίγες φορές η οικογένεια του θύματος οδηγείται σε οικονομική εξουθένωση, πληρώνοντας ακριβά την εμπλοκή του. 'Αλλοτε η οικογένεια οδηγείται σε διάλυση, αν δεν θελήσει να ακολουθήσει την "υπαρξιακή" επιλογή του μέλους της. Είναι συχνές οι εντάσεις, που μπορούν να φθάσουν και μέχρι το φόνο του γονέα ή του συζύγου, που δεν ενδίδει στις επιθυμίες του θύματος-οπαδού, που βρίσκεται σε απόλυτη εξάρτηση από τον αρχηγό της λατρείας, το γκουρού ή το διδάσκαλο. Στο κοινωνικό επίπεδο, οι ομάδες αυτές που χαρακτηρίζονται "καταστροφικές λατρείες" έχουν αποδεδειγμένα αναμειχθεί σε συγκεκριμένες παράνομες και ανήθικες πρακτικές, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται: α) Η κακοποίηση, η παραμέληση και ο θάνατος παιδιών, β) η παράνομη μετανάστευση, γ) η χρήση, η διακίνηση και η εμπορία ναρκωτικών, δ) ο δόλος και η εξαπάτηση στη στρατολογία οπαδών, ε) οι παράνομες οικονομικές δραστηριότητες και οι επιχειρήσεις με κολοσσιαία κέρδη, στ) οι κλοπές, ζ) οι απειλές, η ταλαιπωρία και οι εκβιασμοί των οικογενειών των θυμάτων -και όσων ασκούν δυσμενή κριτική στη λατρεία-, με μηνύσεις και αχρείες πράξεις, η) η αποθήκευση και η εμπορία όπλων και πυρομαχικών, θ) η σεξουαλική κακοποίηση και η πορνεία, ι) οι απαγωγές, οι φόνοι, οι απόπειρες φόνων, ια) η ψυχολογική και συναισθηματική φθορά. Πολλά μέλη καταστροφικών λατρειών που κατόρθωσαν να ξεφύγουν, προέβησαν σε συγκεκριμένες καταγγελίες για τις παραπάνω πρακτικές.

Ποιος μπορεί να παγιδευτεί;

Ευάλωτος στην παγίδευση κάποιας καταστροφικής λατρείας είναι ο καθένας. Δεν έχει την παραμικρή σημασία η εξυπνάδα, η μόρφωση, η θέληση ή πιθανώς η επιφανειακή, δογματική τοποθέτηση κάποιου, μπροστά στον κίνδυνο εμπλοκής του. Μεγαλύτερο, βέβαια, κίνδυνο παγίδευσης έχουν άτομα με ψυχολογικά προβλήματα, με σχέδια μεγαλόπνοα για το μέλλον, με αδύνατη θέληση. 'Οσοι νοιώθουν μοναξιά και αβεβαιότητα. Κινδυνεύουν ακόμη οι εύπιστοι και καλοπροαίρετοι, που πείθονται εύκολα ότι η οργάνωση μπορεί να τους προσφέρει το μυστικό της ευτυχίας, την επιτυχία, την ψυχική και σωματική υγεία. Ακόμη πρόσφορα θύματα είναι οι ρομαντικοί, οι ιδεαλιστές και οι φίλοι της ουτοπίας.

Πού γίνεται ο προσηλυτισμός;

Ο προσηλυτισμός του θύματος μπορεί να γίνει οπουδήποτε: Στο δρόμο, στη βιβλιοθήκη, στο ταχυδρομείο. Στη στρατιωτική μονάδα, στο γραφείο σας, στο σπίτι σας. Στα Γυμνάσια και Λύκεια. Σε εκδηλώσεις για αστέγους, πτωχούς, αναξιοπαθούντες, καταπολέμησης ναρκωτικών, προστασίας του περιβάλλοντος, φεστιβάλ ειρήνης. Σε θεραπευτήρια και νοσοκομεία. Σε γυμναστήρια και ινστιτούτα. Σε φροντιστήρια και σπουδαστικές ενώσεις, έξω από αμφιθέατρα, σε φοιτητικές οργανώσεις κι όπου συγκεντρώνονται πολλοί νέοι. Σε συνέδρια, σεμινάρια αυτοβελτίωσης, εκπαιδευτικές συνεδριάσεις. Από αφίσες στο δρόμο αλλά και στις βιτρίνες σοβαρών καταστημάτων. Σε πάρτι, εστιατόρια, κέντρα διασκεδάσεως, γήπεδα, συναυλίες, ντισκοτέκ. Στη εργασία σας. Ακόμη και στις Δημόσιες Υπηρεσίες (Υπουργεία, Οργανισμούς) όπου στρατευμένα μέλη δρουν συστηματικά. Στους πολιτιστικούς φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης. Και μέσα στα Σχολεία. Οι λατρείες έχουν εισβάλλει και στο χώρο της εκπαίδευσης. 'Ιδρυσαν Νηπιαγωγεία και Παιδικούς Σταθμούς. Σε δημόσια σχολεία υπηρετούν εκπαιδευτικοί που είναι οπαδοί "λατρειών". (Ο "Όμιλος Μελετών", του Νίκου Καζάνα, το "Καφέ Σχολείο", του Κώστα Φωτεινού, η Αρμονική Ζωή, του Μπομπ Νάτζεμη είναι κάποιες από τις οργανώσεις αυτού του προσανατολισμού).

Πότε και από ποιόν υπάρχει κίνδυνος;

Κατά βάση, η παγίδευση μπορεί να γίνει οποτεδήποτε. 'Ομως, χαρακτηριστικά είναι: α) ο πρώτος καιρός, μακριά από το οικογενειακό περιβάλλον (φοιτητές, στρατιώτες, εργαζόμενοι), β)η αλλαγή εργασίας ή η απόλυση, γ)η αποφοίτηση ή η διακοπή των σπουδών, δ)η περίοδος αιφνίδιας ασθένειας, ο θάνατος προσφιλούς προσώπου, το αναπάντεχο ατύχημα, ε)περίοδοι μεταβολών στη ζωή μας (περίοδοι μοναξιάς, ταξίδια - διακοπές, αύξηση της ηλικίας, περιοδική μελαγχολία και απογοήτευση). Ο κίνδυνος μπορεί να προέρχεται από τον οποιονδήποτε και ειδικά: Από ανθρώπους που είναι υπερβολικά φιλικοί ή δείχνουν ενδιαφέρον για τις προτιμήσεις μας και τα προβλήματά μας. Από ανθρώπους με απλές λύσεις σε παγκόσμια προβλήματα. Από κάποιους που σας βρίσκουν "πολύ ενδιαφέροντα" και γνωρίζουν ότι έχετε επαφές, επιρροή ή και οικονομικούς πόρους. Από ανθρώπους που προσφέρονται να συζητήσουν μαζί σας "υπαρξιακά" προβλήματα και αναπτύσσουν αποκρυφιστικά πιστεύω (μετενσάρκωση, κάρμα, ταρώ, αστρολογία, υπνωτισμό, μαγεία, πνευματισμό, μαντεία, θρησκευτικό συγκρητισμό κ.ά.). Από κάποιους που προσκαλούν σε δωρεάν χορτοφαγικά γεύματα, δωρεάν τεστ προσωπικότητας, σεμινάρια αυτογνωσίας, διεύρυνσης προσωπικότητας, αναδρομές ζωής κ.ο.κ.

Το σκηνικό της New Age.

Οι οργανώσεις αυτές έχουν φροντίσει, στα πλαίσια του συνδρόμου της Νέας Εποχής, να προετοιμάσουν κατάλληλα τους ανθρώπους, σε διεθνές επίπεδο -έμμεσα εδώ και ένα αιώνα και εντατικά την τελευταία δεκαπενταετία- ώστε να γίνονται σήμερα αποδεκτά τα δόγματα, τα σύμβολα και οι πρακτικές της, από μεγάλο μέρος των πληθυσμών του Δυτικού κόσμου. Μεγάλη ευθύνη για την προετοιμασία αυτή έχει η Θεοσοφική Εταιρία της 'Ελενας Π. Μπλαβάτσκυ και τα χιλιάδες παρακλάδια της Θεοσοφίας, από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα. Η Θεοσοφία, ένα συνονθύλευμα από ασιατικές θρησκευτικές διδασκαλίες και αποκρυφισμό, έτρεφε πάντα το όραμα να υποτάξει την ανθρωπότητα στη δική της τάξη πραγμάτων, εξαφανίζοντας το Χριστιανισμό, το μόνο σοβαρό της εμπόδιο. Χρησιμοποιώντας το σκηνικό αυτό, κάποια διεθνή κέντρα αποφάσεων φρόντισαν να εξαγγείλουν τη Νέα Εποχή και να αναπτύξουν και να προβάλουν τα πιστεύω της. Βασική προϋπόθεση, η έκδοση και διάδοση μίας βιβλιογραφίας χιλιάδων τίτλων σε όλες τις γλώσσες κι ακόμη η εκμετάλλευση των μέσων μαζικής επικοινωνίας (εφημερίδες, περιοδικά, ραδιόφωνο, τηλεόραση, κινηματογράφος κ.ά.). Η αρχή έγινε διακριτικά και συνεχίζεται με: την ουφολογία (U.F.O.), την "επιστημονική φαντασία", τις πολεμικές τέχνες, τη μουσική rock και ολοκληρώνεται σταδιακά με την καθιέρωση του αποκρυφισμού, σαν αναπόσπαστο μέρος της ζωής μας. Σήμερα, λίγοι νέοι δεν έχουν διαβάσει Ράμπα, Καστανέντα ή παλαιότερα Ντένικεν, τους πρωτοπόρους στη διάβρωση και άλωσης της συνείδησης του νεοέλληνα στα δόγματα της Νέας Εποχής. Ακόμη, τα πυκνά αποκρυφιστικά άρθρα στον τύπο, η προβολή των σχετικών οργανώσεων και η αστρολογία συμπληρώνουν το σκηνικό το οποίο ολοκληρώνεται με Πολάνσκι και Σπίλμπεργκ στον κινηματογράφο, με μεταμεσονύκτια θρίλερ στην τηλεόραση, με τα σχετικά κόμικς σε εφημερίδες - περιοδικά, με τα "παιχνίδια ρόλων" -και στους Η/Υ (computer games)- και με τα τρανσφόρμερς και τα παιχνίδια-τέρατα για τα παιδιά μας.

Βοήθεια - αυτοπροστασία.

Σε παγκόσμια κλίμακα, γονείς και οικογένειες - θύματα έχουν οργανωθεί σε ομάδες πρωτοβουλίας και αυτοβοήθειας με αξιόλογη δραστηριότητα. Για το σκοπό αυτό, ήδη, από τη δεκαετία του '70 συστήθηκε και στη χώρα μας η Πανελλήνια 'Ενωση Γονέων για την Προστασία της Οικογένειας και του Ατόμου, η Π. Ε. Γ., που έχει σα στόχους:
α) Την ενημέρωση του κοινού και των αρμοδίων φορέων,
β) την προσφορά βοήθειας σε άτομα και οικογένειες,
γ) την προσφορά των εναλλακτικών λύσεων της δικής μας παράδοσης και
δ) τη διεθνή συνεργασία, στα πλαίσια της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Πρωτοβουλίας Γονέων, για την αντιμετώπιση κοινών προβλημάτων.
Πιστεύουμε πως όποιος έχει ορθή πνευματική θεμελίωση, όποιος δεν έχει υπαρξιακά κενά, δεν κινδυνεύει τόσο από τέτοιες ομάδες.Πιστεύουμε ακόμη πως η καλλίτερη μέθοδος για ουσιαστική βοήθεια είναι η οικοδομή στη δική μας πίστη και παράδοση.

Χρόνια κράτησε ὁ διωγμός τῶν χριστιανῶν. Ποτάμια χύθηκε τό τίμιο αἷμα τῶν Μαρτύρων. Κι ἦρθε κάποια στιγμή πού ἡ εἰδωλολατρική μανία τοῦ αὐτοκράτορα κορέστηκε, ἀφοῦ εἶχε πιά τελειωθεῖ μαρτυρικά καί ὁ ἅγιος Ἐπίσκοπός της Ἀλεξάνδρειας, ὁ Πέτρος.
— Δέν μέ ἔκρινε ἄξιο ὁ Κύριος νά μαρτυρήσω γιά τήν πίστη, δίπλα στούς ἀδελφούς μου, σκεπτόταν ὁ Ἀντώνιος. Θά πορευτῶ λοιπόν στή βαθιά ἔρημο γιά νά δώσω τήν τελική μάχη μέ τόν πονηρό μονολόγησε ἀποφασιστικά καί κάτι σάν κρυμμένη ὑπερηφάνεια πῆγε νά σκιάσει τῆς ἀπόφασης τοῦ τούτης τή χάρη. Σάν νά ’νιωσε κείνη τήν ὥρα ὁ ἀσκητής πώς ξεχωρίζει ὁ ἐρημίτης ἀπό τούς πολλούς σάν νά ἦταν ἡ παλαίστρα τῆς ἐρήμου ἀνώτερη μορφή χριστιανικῆς ζωῆς.
Τόν πείραξε τοῦτος ὁ λογισμός, σάν ἀγκαθιῶν κάρφωμα βαθύ κι ὅρμησε τούτη ἡ σκέψη νά τοῦ πνίξει ὅλα τά λουλούδια πού ἡ μαρτυρική του προαίρεση εἶχε συλλέξει ὅλα τά χρόνια τοῦ διωγμοῦ. Ἔμπειρος ὅμως πιά ἀγωνιστής γρήγορα κατανόησε πώς εἶχε πάλι νά κάνει μέ παγίδα τοῦ ἀντίδικου. Γι’ αὐτό ἔπεσε σέ βαθιά προσευχή.
— Κύριε, φανέρωσέ μου, ἄν μέσα στήν πόλη μέ τούς θορύβους της μπορεῖ νά φτάσει ὁ πιστός τά μέτρα τά πνευματικά πού κατακτάει στή βαθιά ἔρημο ὁ ἀσκητής…
Δέν εἶχε ἀκόμα ἀποτελειώσει τοῦτο τό αἴτημα στόν Πανάγαθο καί φωνή ἀκούστηκε νά τοῦ λέει:
— Τό Εὐαγγέλιο εἶναι ἕνα γιά ὅλους τούς ἀνθρώπους, Ἀντώνιε. Κι ἄν θέλεις νά βεβαιωθεῖς, πώς ἄν κανείς κάνει τό θέλημα τοῦ Θεοῦ σῴζεται καί ἁγιάζεται ὅπου καί νά ’ναι, πέρασε, καθώς φεύγεις ἀπό τήν Ἀλεξάνδρεια, ἀπό τό μαγαζάκι τοῦ μπαλωματῆ, πού εἶναι ἄσημο καί φτωχικό. Εἶναι ἐκεῖ κάτω στό τελευταῖο τῆς πόλης παραδρόμι.
— Στό μαγαζάκι τοῦ μπαλωματῆ, Κύριε; Καί ποιός μπορεῖ ἐκεῖ νά μέ βοηθήσει, νά ρίξει φῶς στό λογισμό; ἀπάντησε ἀπορημένος ὁ Ἀντώνιος.
— Θά σοῦ ἐξηγήσει ὁ μπαλωματής, ξανάκουσε τήν ἴδια φωνή.
— Ὁ μπαλωματής; Τί ξέρει αὐτός ὁ ἄνθρωπος ἀπό ἀγῶνες καί πειρασμούς; Τί γνώρισε ὁ πτωχός βιοπαλαιστής, ἀπό τῆς πίστης τίς κορυφές κι ἀπ τήν ἀλήθεια; ἀναρωτήθηκε.
Ἀντίρρηση ὅμως δέν μπόρεσε νά ὀρθώσει στή θεία ὑπόδειξη. Γι’ αὐτό μόλις ξημέρωσε πῆρε τό δρόμο πού ἔβγαζε ἀπό τήν πόλη. Ὅπως τοῦ εἶχε ὑποδείξει ὁ Θεός, στάθηκε, καθώς συνάντησε τό τελευταῖο παραδρόμι, καί βρῆκε τό μαγαζάκι τοῦ μπαλωματῆ.
Χαρούμενα καί σεβαστικά ὁ ἁπλός ἄνθρωπος τόν ὑποδέχτηκε καί τόν ρώτησε:
— Σέ τί μπορῶ νά σοῦ φανῶ χρήσιμος, Ἀββᾶ; Ἀγράμματος κι ἄξεστος χωρικός εἶμαι, μά γιά τόν ξένο, ὅποιος καί ’ναι, ὁ ντόπιος χρήσιμος πάντα θά βρεθῆ.
— Ὁ Κύριος μέ ἔχει στείλει νά μέ διδάξεις, εἶπε ταπεινά ὁ Ἀσκητής.
Πετάχτηκε ἐπάνω ἀπορημένος ὁ φτωχός βιοπαλαιστής.
— Ἐγώ; Τί μπορῶ ἐγώ ὁ ἀγράμματος νά διδάξω τήν ἁγιοσύνη σου; Δέν ξέρω νά ’χω κάνει στή ζωή μου τίποτα τό καλό καί τό ἀξιόλογο, κάτι πού νά μπορεῖ νά σταθεῖ ἀψεγάδιαστο, μπροστά στά μάτια τοῦ Θεοῦ.
— Πές μου τί κάνεις, πῶς περνᾷς τήν ἡμέρα σου; Ξέρει ὁ Θεός, μέ ἄλλο μέτρο Ἐκεῖνος ζυγίζει καί κρίνει τά πράγματα, ἐπέμενε ὁ Ἀντώνιος.
— Ἐγώ, Ἀββᾶ, ποτέ δέν ἔκανα ποτέ τίποτα τό καλό, μονάχα πού ἀγωνίζομαι σύμφωνα μέ τίς ἅγιες ἐντολές τοῦ Εὐαγγελίου. Κι ἀκόμα προσπαθῶ ποτέ νά μήν ξεχνῶ καί νά μήν παραβλέπω τίς ἐλλείψεις καί τήν πνευματική ἀκαρπία μου. Καθώς λοιπόν δουλεύω ὁλημερίς σκέπτομαι καί λέω στόν ἑαυτό μου: Ταλαίπωρε ἄνθρωπε, ὅλοι θά σωθοῦν καί μόνο ἐσύ ἄκαρπος μένεις. Ἐξαιτίας τῆς ἁμαρτίας σου, τό Ἅγιο Πρόσωπο Του ποτέ δέν θά ἀξιωθεῖς νά δεῖς.
— Σ’ εὐχαριστῶ Κύριε, εἶπε ὑψώνοντας τά δακρυσμένα μάτια του πρός τόν οὐρανό ὁ Ἀσκητής. Κι ἐνῷ ὁ μπαλωματής στεκόταν ἀπορημένος γιά τοῦτο τό φέρσιμο, ὁ Ἀσκητής τόν ἀγκαλίασε στοργικά καί τόν ἀποχαιρέτησε λέγοντας:
— Σ’ εὐχαριστῶ καί σένα, ἅγιε ἄνθρωπε. Σ’ εὐχαριστῶ, γιατί μέ δίδαξες πῶς τόσο εὔκολα, μονάχα μέ τόν ταπεινό λογισμό, μπορεῖ ὁ καθένας νά ζεῖ στή Χάρη τοῦ Παραδείσου.
Κι ἐνῷ ὁ φτωχός μπαλωματής συνέχιζε νά κοιτάζει ἀμήχανα, χωρίς τίποτα ἀπ’ ὅλα αὐτά νά καταλαβαίνει, ὁ Ἀντώνιος πῆρε τό ραβδί κι ὠφελημένος τράβηξε τό μονοπάτι πού ὁδηγοῦσε στή βαθιά ἔρημο.
Βάδιζε μέ μόνη συντροφιά τοῦ ραβδιοῦ του τό χτύπημα. Βάδιζε κι ἡ προσευχή του καυτή σάν τῆς ἔρημης γῆς τή λάβα ὑψωνόταν ὁλόισια στόν οὐρανό.
Πορευόταν ὁλημερίς καί προσευχητικά ἀναλογιζόταν τό μάθημα πού εἶχε πάρει ἐκείνη τήν ἡμέρα ἀπό τό φτωχό μπαλωματή.
— Ἡ ταπεινοφροσύνη! Αὐτό λοιπόν εἶναι τό γρήγορο στρατί γιά τοῦ Παράδεισου τήν πόρτα, ἔλεγε μέ τό λογισμό. Ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι ἡ στολή πού ντύθηκε ὁ Θεός κι ἦρθε στή γῆ σάν ἄνθρωπος, μονολογοῦσε ὁ Ἀντώνιος κι ἀγωνιζόταν νά συλλάβει τό μεγαλεῖο τούτης τῆς ἅγιας ἀρετῆς.
Βάδιζε, προσευχόταν καί στό νοῦ του ἔφερνε ὅσα τόν εἶχε διδάξει ὁ Θεός, ὥσπου ἔξαφνα μπροστά του ἀντίκρισε ριγμένο καταγῆς πλῆθος ἀναρίθμητο ἀπό πρωτόγνωρες παγίδες. Παγίδες κάθε εἴδους, ἐπινοήσεις φοβερές, πανούργου νοῦ πρωτότυπα ἐφευρήματα.
— Θεέ μου, ἀναφώνησε κι ἔστρεψε τρομαγμένο τό βλέμμα καί τή ψυχή του στόν οὐρανό. Ποιός θά μποροῦσε, Κύριε, νά ξεφύγει ποτέ, ἀπό τέτοια ἐφευρήματα καί πανουργίες;
Ἡ ταπεινοφροσύνη, Ἀντώνιε. Αὐτή μπορεῖ μέ μιᾶς ὅλες αὐτές νά τίς διαλύσει, ἀκούστηκε πάλι ἡ γλυκιά, ἡ γνώριμη φωνή βαθιά μέσ’ τήν καρδιά του. Κι ἦταν αὐτή ἡ ἀπάντηση πού ἔχυσε μέσα του φῶς καί πού τοῦ ’δῶσε κουράγιο γιά τίς καινούργιες μάχες, πού ἔμελλε βαθιά στήν ἔρημο νά δώσει, μέ τοῦ ἀνθρώπου τόν προαιώνιο ἐχθρό.

Ἀπό τό βιβλίο
«Ὁ Μέγας Ἀντώνιος, ὁ ἄγγελος τῆς ἐρήμου»
Ἐκδ. «ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ»
Ἱ.Μ. Τιμίου Προδρόμου Καρέα